Cắn chéo: Các trường hợp thường gặp và giải pháp điều trị hiệu quả

Tình trạng cắn chéo răng phía trước (R11, 12) gây mòn rìa cắn nhiều răng cửa và tiến triển gia tăng dần.

Bạn quan sát trên hình có thể thấy, hàm răng khấp khểnh nhẹ, khi cắn khớp hai răng cửa 11, 12 nằm phía trong (phía lưỡi) so với răng cửa dưới, các rìa cắn răng cửa trên dưới mòn nhiều, không đều. Trong y khoa được gọi là cắn chéo răng phía trước một bên. Muốn hết mòn răng, trước tiên bác sĩ cần giải cản trở đưa răng về khớp cắn tiêu chuẩn để bệnh nhân có thể ăn nhai, sinh hoạt bình thường. 

Thực tế thì mòn răng chỉ là một trong nhiều biến chứng mà cắn chéo có thể gây ra. Cảm thấy khó khăn trong ăn nhai, đau khớp thái dương hàm, lệch mặt, cắn má… đều có thể là hậu quả của một khớp cắn chéo. Đây cũng chính là chủ đề hôm nay bác sĩ Thủy – trực thuộc khoa nắn chỉnh răng nha khoa Thùy Anh sẽ chia sẻ tới bạn đọc, mời các bạn cùng tham khảo. 

Cắn chéo là như thế nào? 

Cắn chéo là một loại sai khớp cắn mà răng hàm dưới nằm ngoài so với răng trên ngược lại với bình thường kiểu lợp ngói, cắn chéo có thể là một bên, hai bên, trước hoặc sau. Loại sai khớp cắn này có thể do xương, do răng hoặc kết hợp cả hai.

Theo mặt phẳng ngang, một khớp cắn bình thường định nghĩa khi các múi trong của răng hàm lớn và răng hàm nhỏ trên khớp với hố trung tâm răng hàm lớn và răng hàm nhỏ dưới.

Theo mặt phẳng trước – sau, một khớp cắn được cho là bình thường khi răng cửa hàm trên cắn chạm mặt ngoài răng cửa hàm dưới; do đó, khi có cắn trùm phía trước và phía sau nghĩa là răng hàm trên bao phủ răng hàm dưới.

Sự đan xen lộn xộn hoàn toàn có thể gặp ở một răng hay nhiều răng tại bất kỳ vị trí nào, vì sự đa dạng đó mà để đơn giản trong điều trị ta phân loại thành hai nhóm lớn là cắn chéo phía trước (cắn ngược) và cắn chéo phía sau.

Cắn chéo phía trước( Cắn ngược)

Dễ dàng nhận diện khi mà cắn ngược được đặc trưng bởi một hoặc nhiều răng trước hàm trên cắn khớp với mặt trong của răng cửa hàm dưới. Từ các bạn nhỏ đang tuổi phát triển tới người trưởng thành đều có tình trạng cắn ngược răng tương đối phổ biến. 

Nguyên nhân của cắn ngược:

– Ảnh hưởng từ di truyền

– Thói quen cắn trượt hàm dưới ra trước, đẩy lùi hàm trên ra sau

– Chiều dài cung hàm không đủ, răng khấp khểnh

– Sai hình xương

Phân biệt giữa cắn chéo do xương và do răng như thế nào?

Thứ 1: Cắn chéo phía trước do răng

Hình ảnh dùng chiến lược nâng khớp răng sâu, dàn đều răng trên để sửa chữa cắn chéo răng cửa hàm trên trước khi bắt đầu làm đều răng dưới

Cắn chéo do răng thông thường là hệ quả của trục răng nghiêng lệch, khấp khểnh dẫn đến sự đan chéo của một hay một vài răng trước, trong khi nền xương 2 hàm không có chênh lệch bất thường. Với kiểu cắn chéo này, niềng răng thông thường có thể giải khớp cắn tương đối dễ dàng. Cách làm là sắp đều răng bằng hệ thống mắc cài, dây cung, có thể hỗ trợ thêm bởi lò xo mở khoảng hoặc nhổ răng để có thêm khoảng trống, mở khớp phía sau để giải cắn chéo phía trước như chúng tôi minh họa trên hình.

Thứ 2: Cắn chéo phía trước do xương

Những bạn cắn chéo có kiểu mặt lõm (mặt lưỡi cày) môi trên lui sau, môi dưới nhô ra trước, khi phân tích phim sọ nghiêng thấy có sự bất thường như xương hàm trên thiểu sản hoặc xương hàm dưới quá phát thì tình trạng cắn chéo đó có nguyên nhân do xương. Một trường hợp cắn chéo do xương khác là khi độ rộng xương hàm trên quá hẹp so với xương hàm dưới. 

Đứng trước các ca cắn chéo có yếu tố do xương, phương án điều trị trở nên phức tạp và có nhiều lựa chọn hơn. Đôi khi thể nhẹ bác sĩ có thể điều trị ngụy trang bằng niềng răng bù trừ, đưa các răng về khớp cắn đúng. Nhưng không phải lúc nào cũng may mắn như vậy. Khi chênh lệch xương lớn nằm ngoài giới hạn niềng răng thì kéo răng thôi là không đủ để hết cắn chéo, bác sĩ cần sử dụng những biện pháp xâm lấn hơn như nong rộng cung răng, nong rộng xương hàm bằng MSE, phẫu thuật xương hàm.

Dưới đây là một số ca minh họa cho các chỉ định niềng răng kết hợp phẫu thuật xương hàm và niềng răng kết hợp nong rộng cung hàm trên.

Trường hợp cắn chéo do xương có chỉ định niềng răng kết hợp phẫu thuật- ảnh và phim sọ nghiêng
Ứng dụng MSE nong rộng xương hàm trên ở người trưởng thành tạo khoảng sửa chữa cắn chéo răng

Thứ 3: Cắn chéo phía sau

Cắn chéo phía sau là rối loạn khớp cắn theo chiều ngang, chỉ sự lồng múi bất thường của các răng hàm lớn, răng hàm nhỏ nằm phía sau mỗi cung hàm. Nếu như cắn chéo phía trước dễ dàng nhìn thấy thì cắn chéo phía sau lại được chú ý khi bạn có những biểu hiện như lệch mặt, lệch cằm, hàm dưới trượt sang bên khi vận động, cũng có thể là khó ăn nhai, cắn má… hay thậm chí phải khi gặp bác sĩ kiểm tra bạn mới biết mình có cắn chéo răng sau.

Cắn chéo răng sau một bên- R36

Cũng tương tự như cắn ngược thì nguyên nhân dẫn đến cắn chéo phía sau có thể do di truyền thiểu sản xương hàm trên, quá sản xương hàm dưới, do thói quen hay do chấn thương trong thời kì răng sữa ảnh hưởng tới giai đoạn mọc răng vĩnh viễn…

Các dạng của cắn chéo phía sau

– Cắn chéo chức năng

– Cắn chéo do xương ổ răng

– Cắn chéo do xương

– Khớp cắn cắt kéo

Vậy thời điểm chỉnh khớp cắn chéo lý tưởng là khi nào?

Hãy đi thăm khám sức khỏe răng miệng định kỳ từ sớm để bác sĩ có thể phát hiện tình trạng cắn chéo nếu có hay bất kì vấn đề răng miệng nào khác. Bởi cắn chéo được phát hiện càng sớm càng có thể điều trị xâm lấn tối thiểu, tránh những biến chứng kéo theo do cắn chéo lâu năm gây ra.

Chẳng hạn như cắn chéo ở độ tuổi 6 – 12 đặc biệt 6 – 7 tuổi, khi các bạn nhỏ bắt đầu thay răng. Nếu có cắn chéo phía trước do xương bác sĩ sẽ sử dụng các thiết bị hỗ trợ tháo lắp vào răng là hàm Facemask: Không xâm lấn, không phẫu thuật để kích thích sự phát triển xương hàm trên do xương còn dễ uốn nắn. Nếu chỉ có cắn chéo do răng nâng khớp và gắn một vài mắc cài cũng có thể giải cắn chéo tại vùng răng trước.

Khi phát hiện có hẹp xương hàm trên ở độ tuổi dậy thì 12 – 13, bác sĩ có thể dùng hàm nong nhanh có tác dụng lực lớn giúp tách đường khớp hàm trên nhằm tăng kích thước theo chiều ngang sửa chữa cắn chéo xương, đồng thời tăng chiều dài cung hàm. Ở tuổi vị thành niên nếu quá trình tăng trưởng xương đã dừng lại, khi đó hàm nong nhanh đơn giản không còn khả thi với một số trường hợp, bác sĩ có thể cần dùng tới hàm nong xương MSE có gắn cố định vào nền xương hàm như hình bên trên đã trình bày để hỗ trợ nong tách đường khớp.

Còn đối với các ca có chỉ định phẫu thuật, bác sĩ khuyến cáo nên đợi tới tuổi trưởng thành 18 trở đi để cấu trúc xương hàm dừng phát triển và ổn định cũng như sức khỏe toàn thân cho phép thực hiện cuộc phẫu thuật lớn.

Trên đây là những thông tin cơ bản về khái niệm cắn chéo trong chỉnh nha. Qua đó nếu như bạn có phát hiện thấy tình trạng răng lệch lạc cắn chéo hãy để lại thông tin hoặc liên hệ với bác sĩ của chúng tôi theo địa chỉ dưới đây để được tư vấn điều trị kịp thời. 

NHA KHOA THÙY ANH – HỆ THỐNG NHA KHOA UY TÍN HÀNG ĐẦU VIỆT NAM

‍‍Chuyên sâu về: Niềng răng, trồng răng implant, trồng răng toàn hàm all on 4, nhổ răng khôn, điều trị cười hở lợi, bọc răng sứ, dán sứ veneer, điều trị khớp thái dương hàm…

Hotline: 0869.800.318 – 0965.800.318

Fanpage: fb.com/Thuyanhclinic.HN

Youtube: Youtube.com/nhakhoathuyanh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết cùng chuyên mục