Răng bị khớp cắn ngược và những cách khắc phục hiệu quả
Răng bị khớp cắn ngược là tình trạng hàm trên lùi vào trong hàm dưới đưa ra ngoài, gây ảnh hưởng nặng tới tính thẩm mỹ gương mặt và khả năng ăn nhai. Có thể khắc phục tình răng khớp cắn ngược bằng sử dụng hàm facemask (áp dụng cho trẻ 6 – 12 tuổi), niềng răng và phẫu thuật, việc lựa chọn phương pháp điều trị sẽ tùy thuộc vào tình trạng của mỗi người.
Răng bị khớp cắn ngược là như thế nào?
Răng bị khớp cắn ngược (răng móm) là dạng sai khớp cắn loại 3. Đây là tình trạng 2 hàm răng mọc ngược vị trí của nhau dẫn tới sai lệch khớp cắn nghiêm trọng, để lại nhiều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của răng miệng, khiến gương mặt mất cân đối.
Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng khớp cắn ngược như do bẩm sinh, di truyền, tác động từ bên ngoài. Phần lớn nguyên nhân là do thói quen xấu từ nhỏ như mút tay, đẩy lưỡi, ngậm ti giả, răng cửa hàm dưới mọc trước răng hàm trên hay xương hàm trên kém phát triển so với xương hàm dưới.
Nguyên nhân gây khớp cắn ngược là gì?
Khớp cắn ngược có thể xuất phát từ sai lệch vị trí răng, bất thường trong quá trình phát triển xương hàm hoặc sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Xác định đúng nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng trường hợp.
1. Khớp cắn ngược do răng
Khớp cắn ngược do răng xảy ra khi vị trí hoặc hướng mọc của các răng cửa hai hàm không phù hợp, trong khi tương quan xương hàm có thể tương đối bình thường. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
- Răng cửa hàm trên mọc chậm hoặc mọc cụp vào trong, khiến các răng không đạt được vị trí tương quan phù hợp với hàm dưới.
- Răng cửa hàm dưới mọc chìa ra trước, làm các răng hàm dưới phủ ngoài răng cửa hàm trên khi khép miệng.
- Trượt hàm dưới ra trước do vướng cộm khớp cắn hoặc thói quen đóng hàm sai lệch. Nếu tình trạng kéo dài trong giai đoạn phát triển, sai lệch khớp cắn có thể trở nên rõ rệt hơn.
2. Khớp cắn ngược do xương hàm
Khớp cắn ngược do xương hình thành khi xương hàm trên và hàm dưới phát triển không cân đối, làm thay đổi tương quan giữa hai hàm. Các nguyên nhân có thể bao gồm:
- Xương hàm trên kém phát triển hoặc nằm lùi về phía sau, khiến hàm trên không có tương quan phù hợp với hàm dưới.
- Xương hàm dưới phát triển quá mức và đưa ra trước, tạo nên tình trạng móm với mức độ khác nhau, đôi khi khiến khuôn mặt có dạng lõm hoặc nhô cằm rõ rệt.
- Dị tật bẩm sinh, chẳng hạn khe hở môi – vòm miệng, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và tương quan của xương hàm.
3. Yếu tố di truyền, thói quen và các tác nhân khác
Bên cạnh sai lệch do răng và xương hàm, yếu tố di truyền cùng những tác động trong quá trình phát triển cũng có thể góp phần hình thành khớp cắn ngược.
- Di truyền: Trẻ có nguy cơ gặp tình trạng móm cao hơn nếu bố mẹ hoặc người thân trong gia đình có đặc điểm sai lệch tương tự.
- Thói quen xấu kéo dài: Đẩy lưỡi, mút tay, sử dụng ti giả trong thời gian dài hoặc chống cằm có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của cung răng và cấu trúc hàm, đặc biệt trong giai đoạn trẻ đang lớn.
- Thở bằng miệng: Tình trạng này có thể liên quan đến các vấn đề đường hô hấp như viêm mũi hoặc phì đại VA. Nếu kéo dài, kiểu thở và tư thế lưỡi có thể ảnh hưởng đến sự phát triển vùng hàm mặt.
- Thiếu dinh dưỡng hoặc chấn thương: Rối loạn dinh dưỡng trong giai đoạn phát triển, chấn thương vùng hàm mặt hoặc mất răng sớm có thể tác động đến sự phát triển và tương quan khớp cắn trong một số trường hợp.
Biến chứng của tình trạng răng khớp cắn ngược
Ảnh hưởng của khớp cắn ngược tới sức khỏe răng miệng, tính thẩm mỹ gương mặt là rất nặng nề:
1. Làm giảm khả năng ăn nhai
Răng và hàm cân xứng sẽ đảm bảo khả năng ăn nhai tốt. Tuy nhiên, nếu khớp cắn ngược thì việc cắn hay nhai đồ ăn đều gặp khó khăn do răng cửa hàm trên nằm trong còn răng cửa hàm dưới lại nằm ngoài. Bạn chỉ có thể ăn từng chút một, ăn nhai từ tốn nếu không răng cửa sẽ bặm vào môi gây chảy máu.
Do lệch lạc từ phía cung hàm trên và dưới nên các răng không thể thực hiện việc ăn nhai thức ăn như bình thường, sự lệch lạc từ răng cửa tới răng hàm khiến sức nhai giảm sút.
2. Tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm
Khi việc ăn nhai không được đảm bảo sẽ khiến người bệnh mắc các bệnh về dạ dày, tim mạch, viêm khớp thái dương hàm, có hàm đau nhức…
Việc vệ sinh răng miệng cũng rất khó khăn khi các mảng bám và vi khuẩn mắc lại tại các khe hẹp lâu ngày sẽ tạo ổ bệnh gây ảnh hưởng tới sức khỏe răng miệng như sâu răng, viêm chân răng, viêm nha chu… và dễ bị chảy máu khi ăn nhai.
3. Giọng nói lệch lạc, phát âm khó khăn
Âm trước khi phát ra sẽ đi qua răng, môi và lưỡi. Cung hàm lệch lạc sẽ ảnh hưởng không tốt đến giọng nói của người bệnh. Âm thoát ra sẽ bị méo, không tròn trịa và chuẩn xác như người bình thường.
Bởi vậy người bị khớp cắn ngược sẽ gặp khó khăn trong việc giao tiếp, ca hát hoặc học ngoại ngữ, giọng nói không rõ ràng. Dẫn đến mất tự tin và sống khép kín hơn.
4. Ảnh hưởng đến thẩm mỹ, gương mặt già hơn so với tuổi
Gương mặt bị mất đi sự cân đối tương quan giữa trán – mũi – cằm. Nhìn tổng thể mặt sẽ bị lẹm vào trong, như lưỡi cày gây mất thẩm mỹ.
Khi cằm chìa ra phía trước sẽ tạo lực kéo khiến da quanh vùng này nhanh lão hóa. Thêm vào đó, răng móm sẽ tạo cảm giác già nua và xấu xí hơn.
Trường hợp nặng hơn, cung môi trên nằm dưới bờ môi dưới sẽ làm mất đi vẻ đẹp cho đôi môi. Vì thế, việc điều trị khớp cắn ngược cần tiến hành càng sớm càng tốt.
Cách khắc phục răng bị khớp cắn ngược
Phương pháp điều trị khớp cắn ngược phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ sai lệch xương hàm và độ tuổi của người điều trị. Sau khi thăm khám, chụp phim và đánh giá tương quan hai hàm, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp, có thể là sử dụng khí cụ chỉnh hình sớm ở trẻ em, niềng răng ở người trưởng thành hoặc phẫu thuật chỉnh hàm trong những trường hợp cần thiết.
1. Sử dụng hàm Facemask cho trẻ từ 6–12 tuổi
Ở trẻ từ 6–12 tuổi, đặc biệt trong giai đoạn xương hàm còn phát triển, bác sĩ có thể chỉ định khí cụ Facemask nếu khớp cắn ngược có nguyên nhân từ sự kém phát triển của hàm trên. Khí cụ này tạo lực kéo về phía trước, hỗ trợ thúc đẩy sự phát triển của hàm trên và cải thiện tương quan giữa hai hàm.
Việc can thiệp sớm có thể giúp kiểm soát sự phát triển xương hàm và giảm mức độ sai lệch khớp cắn về sau. Tuy nhiên, Facemask không phù hợp với mọi trường hợp khớp cắn ngược. Bác sĩ cần đánh giá nguyên nhân, giai đoạn phát triển và tình trạng răng của trẻ trước khi chỉ định.
2. Niềng răng điều trị khớp cắn ngược ở người trưởng thành
Niềng răng là phương pháp sử dụng hệ thống mắc cài và dây cung để tạo lực chỉnh nha, dịch chuyển răng về vị trí mong muốn, từ đó cải thiện tương quan khớp cắn, chức năng ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt. Phương pháp này thường được áp dụng trong điều trị khớp cắn ngược do răng.
Đối với trường hợp móm do xương ở người trưởng thành, niềng răng vẫn có thể cải thiện tình trạng sai lệch, tuy nhiên khả năng điều chỉnh bằng chỉnh nha đơn thuần có giới hạn. Mức độ kéo lùi hàm dưới có thể khoảng 4 mm, tùy từng trường hợp. Khi mức độ móm vượt quá giới hạn có thể điều chỉnh bằng niềng răng, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật chỉnh hình xương hàm kết hợp niềng răng để cải thiện tương quan giữa hàm trên và hàm dưới.
3. Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm điều trị khớp cắn ngược
Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm được chỉ định trong những trường hợp khớp cắn ngược do sai lệch xương hàm nghiêm trọng, không thể điều chỉnh hiệu quả bằng niềng răng đơn thuần. Bác sĩ phẫu thuật sẽ điều chỉnh vị trí hàm trên, hàm dưới hoặc cả hai hàm tùy theo tình trạng cụ thể, nhằm cải thiện tương quan xương hàm, chức năng ăn nhai và sự cân đối của khuôn mặt.
Thông thường, điều trị được phối hợp giữa chỉnh nha và phẫu thuật. Niềng răng trước phẫu thuật giúp sắp xếp răng theo kế hoạch điều trị; sau phẫu thuật, bác sĩ tiếp tục chỉnh nha để hoàn thiện tương quan răng và khớp cắn. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên thăm khám lâm sàng, phân tích khớp cắn và phim chẩn đoán hình ảnh để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với từng trường hợp.
Niềng răng trị cắn khớp ngược có lợi ích gì?
Niềng răng là giải pháp khắc phục tình trạng cắn khớp ngược rất hiệu quả và an toàn. Những lợi ích của phương pháp này có thể kế tới gồm:
– Cải thiện khớp cắn: Bằng cách bác sĩ tạo lực siết từ các khí cụ như mắc cài, dây cung, khay invisalign để dịch chuyển răng về đúng vị trí trên cung hàm, mang tới nụ cười đều đẹp, khớp cắn chuẩn.
– Thẩm mỹ nụ cười toàn diện: Khi khớp cắn được đưa về đúng chuẩn, răng cũng sắp được sắp đều đặn, về đúng vị trí thì nụ cười sẽ đạt thẩm mỹ hơn, gương mặt đảm hài hòa. Bên cạnh đó, sau niềng răng khớp cắn ngược thì việc vệ sinh răng miệng cũng sẽ dễ dàng hơn, phòng ngừa bệnh lý răng miệng. Khớp cắn chuẩn cũng giúp bạn tránh phải nguy cơ mắc bệnh lý về khớp thái dương hàm.
– Niềng răng giúp bảo tồn răng thật: Việc thực hiện niềng răng đúng cách với bác sĩ niềng răng giỏi sẽ giúp bảo tồn răng thật, đảm bảo chức năng của răng khỏe mạnh.
– Kết quả bền đẹp: Sau hành trình niềng răng, bạn chăm sóc răng đúng cách theo chỉ dẫn của bác sĩ, đeo hàm duy trì đúng chỉ định giúp kết quả được mãi mãi.
>>> Xem thêm: Giá niềng răng khớp cắn ngược là bao nhiêu?
Qua bài viết trên hi vọng đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng khớp cắn ngược cũng như phương pháp niềng răng khắc phục tình trạng này. Niềng răng trị khớp cắn ngược là điều trị cực kỳ văn minh, mang lại kết quả hoàn hảo cho nụ cười.





